Wanneer stopt je camino? Als je aankomt op het plein? Op het strand van Finisterra? Terug in het vliegtuig, trein of bus? Dat is de vraag die mij bezig houdt. Ik heb mensen onderweg horen zeggen: “Na de camino ben ik vrij, ga ik vakantie vieren, leef ik weer in de gewone wereld; op de camino leef je in een parallelle wereld.”
Na mijn terugkomst kreeg ik steeds te horen: “Ben je al geland?”

De camino vond steeds weer zijn weg. In dat knagende gevoel van ”ik wil lopen”, je lijf dat wil bewegen of het nu fietsen is of lopen, maakt niet uit. Bij toeval stuitte ik in Winterswijk op een Jacobus kerk. In Coesfeld (Duitsland) vond ik bij de Jacobuskerk een prachtige plaquette die vermeldde dat het in de middeleeuwen een startplaats was. In de Jacobusschelpen die ik zonder te zoeken overal tegen kom, ook in mijn eigen woonplaats. Maar ook in de ontmoetingen. Ik heb altijd een klein rugzakje met daarop een Jacobusschelp. Mag ik U iets vragen? De verkoopster in een winkel die hier al jaren over droomt. Ga gewoon, is mijn advies. Zij verzekert mij dat ze nu gaat, ik ben haar teken. Onderweg tijdens een fietstochtje raadde een vrouw die naar Santiago gefietst is, ons aan om een stukje om te fietsen over een veel mooiere route.

Ook thuis bijzondere ontmoetingen. We staan stil omdat we even de route zoeken. Er komen nog meer fietsers aan en de route is voor iedereen even onduidelijk. Iemand heeft een fietspomp en mijn man een zachte band. Helaas, de pomp past niet, een andere pomp ook niet. Dan stapt er een kordate mevrouw af, duwt de mannen weg, zij zou dat klusje wel even klaren. Inmiddels stopt er een auto en een jonge man, begin twintig, stapt uit. “Is er iets gebeurd, kan ik helpen?”. Ik word helemaal blij en gelukkig. Zomaar een fietstochtje op een doordeweekse dag. Bereidwillige mensen, er wordt een praatje gemaakt. De route wordt bekeken. Allerlei mensen, inmiddels ongeveer vijftien. Het kon zo maar ergens op de camino zijn. Een andere vrouw kijkt mij nu ook lachend aan en wijst op mijn schelp. Zij heeft het zelfde gevoel, het camino gevoel.

Ik ben geland. De vrijheid zit in ons zelf. Er is geen parallelle wereld, gewoon om ons heen kijken is genoeg en ja, blijven dromen over de volgende camino.